Categorie: Blog

Met Eus kuier ik langs het water bij ons vakantieadres in het Spaanse Puerto Sherry. Aan de horizon verschijnt de zon, goudgeel met rode tinten. Het wordt opnieuw een zonovergoten dag. Mijn verjaarscadeau, een Huawei smartphone, blijft maar piepen. Aan de lopende band komen er berichtjes binnen, wensen die me ontroeren.  Maar ik mis de felicitaties van een dierbare vriendin. Is ze het vergeten? Of… Laatst heb ik een boodschap op haar voicemail achtergelaten.  Ik vond dat haar nieuwe liefde echt voor haar moet gaan. Dat is ze waard. En dat heb ik haar nogal nadrukkelijk laten weten. Zou ze daar gepikeerd over zijn?

Als een groef in een langspeelplaat

Naast die meer dan honderd hartverwarmende berichten, is er die ene missende boodschap die blijft hangen, als een naald in een groef van een ouderwetse langspeelplaat. Het is een gevoelig nummer, maar met het verstrijken van de tijd hoor ik het steeds minder. Juist rond mijn verjaardag blijft de plaat niet alleen hangen, hij lijkt zelfs te gaan scratchen;  “Je had het beter moeten doen, het anders moeten aanpakken, je schiet te kort”, klinkt het voortdurend.

Eigenhandig eruit stappen

Dan besluit ik de naald een duwtje te geven zodat de muziek verder klinkt. Ik laat op WhatsApp een boodschap achter; “Hoi, hoi, je weet dat ik snel met mijn mening klaar sta, maar ik heb jou toch niet gekwetst?”

Nadat ik het bericht heb verzonden, krijg ik meteen de reactie waar ik zo op hoopte. “Lieve lieve schat, nog van harte gefeliciteerd! Ik houd van jullie, omdat jullie me zo inspireren mijn eigen weg te gaan. In eerste instantie dacht ik hetzelfde als jij, maar nu heeft de liefde zich verrassend ontwikkeld ”, laat ze weten.

Bewust zijn dat het een oud patroon is

Pfff, wat een opluchting. Waarom voelt het dan zo anders? Waarom bekruipt mij nog steeds de angst dat een dierbare mij door één verkeerde opmerking door de plee trekt en roept: “Tabee!”. En ineens alle opgebouwde credits geen waarde meer hebben?

In het verleden is dit wel een paar keer gebeurd, maar ja, achteraf gezien passen mensen die zo reageren ook niet bij mij. Zoals Eus, mijn man, het mooi verwoordt: “Schat, ze zijn je niet waard”. Na de boodschap van mijn vriendin haal ik weer opgelucht adem. Symbolisch keer ik mijn platenspeler met die naald die maar bleef hangen de rug toe. “Zie je, dat je ongelijk hebt.”

Groef verifiëren

Gerustgesteld denk ik dat ik nu afscheid heb genomen van dit oude patroon, maar de nacht voordat mijn ouders vertrekken na onze gezamenlijke vakantie, doe ik geen oog dicht.  Voortdurend spoken vragen door mijn hoofd. “Had ik ze niet nog meer aandacht moeten geven? Stel dat dit de laatste keer is, had ik niet nog meer ze moeten laten merken dat ik van ze hou?”

Voor ik het weet blijft die naald weer hangen in die rot plaat. Voortdurend hetzelfde zinnetje. Dag slaap. Als ik uit bed stap en met mijn ouders aan het ontbijt zit,  merk ik snel dat er niets aan de hand is. “We zijn meer dan tevreden. We hebben het heerlijk gehad met jullie”, klinkt het aan tafel.

Herken je dat? Heb jij soms ook last van een naald die blijft hangen in de groef van een grijsgedraaide plaat en hetzelfde deuntje laat horen?

Wat te doen bij het vastlopen in een oud patroon?

Als ik later met Eus langs het strand wandel, praten we over dat gevoel van die naald die maar in de groef van een plaat blijf hangen. Wat moet je daarmee?

“Het is oude pijn die waarschijnlijk toch nog doorvoeld wilt worden, zonder dat  je er in hoeft te blijven hangen”, zegt Eus. “Voel en doorleef! Jezelf afvragen waarom die plaat juist daar blijft steken. Welke oude overtuiging zit erachter? Wat voor boodschap heeft deze overtuiging?”

Daar moet ik even over nadenken. “Ik ben bang te kort te schieten en daardoor dierbaren kwijt te raken”, antwoord ik. “Maar tegelijk vraag ik mij af in hoeverre ik mijzelf daarmee te kort doe, me verlies.”

Dus niet de langspeelplaat doormidden breken en weggooien, want dan blijft hetzelfde deuntje voortdurend in je hoofd zitten.  Beter kun je kijken wat het je nog te vertellen heeft. Situaties doen zich niet voor niets voor. We hebben immers allemaal nog ‘werken in uitvoering’.

‘ Olé ‘

Dan gebeurt er iets bijzonders. We lopen door een nauw straatje in het Andalusische Sanlucar en horen tromgeroffel, geklap, gevolgd door gezang. Nieuwsgierig gaan we een barretje binnen en zien een fiere Spaanse met gefronst voorhoofd, hand op haar hart , alsof gepijnigd, flamenco zingen. Dan komt er een uithaal; “ Waarom heb je mij verla-a-a-a-a-a-ten?” Het handen klappen wordt driftiger,  contraritmisch, met meerstemmig gezang van haar gitaristen op de achtergrond. Dan weeklaagt de zangeres minutenlang op diverse toonaarden met verschillende gezichtsuitdrukkingen op het woord “ S-o-o-o-o-o-y” (ik). Dan ineens een klap gevolgd door een stilte, alsof ze zich aan het voorbereiden is op het slotakkoord. Dan stoot ze uit ; “ tal buena como soy!” ( goed genoeg zoals ik ben). De gitaristen bevestigen dit met luid geklap en een ‘ Olé ‘!

Onafgebroken zijn onze ogen gericht op de uitgang van de aankomsthal. Niet alleen Joy is onrustig, Eus en ik zijn het ook. Het duurt even, en dan zie ik mijn ouders de hoek om lopen, hun ogen zoekend in onze richting. Dan ontmoeten vier paar ogen elkaar. Vier paar handen schieten omhoog. Het liefst was ik er naar toe gerend, maar dat is verboden terrein. Pa loopt wat gebogen, maar stiefelt aardig door met zijn 88 jaar en houdt mijn moeder stevig bij de arm. Op beide gezichten zie ik verschijnt een brede glimlach. Dan komt het lang verwachte moment, acht armen als in een spaghetti kluwen om elkaar heen geslagen terwijl Joy er in en omheen springt. Als dat geen vreugde is.

Levenslust

“Hoe was jullie reis?”, vraag ik. Ondertussen proberen wij hun de bagage te ontfutselen, maar dat is best moeilijk. Mijn ouders zijn gewend om nog alles zelf te doen. Onafhankelijkheid is voor hun een groot goed. We zitten zo in onze eigen wereld van weerzien, dat we niet door hebben dat we passanten de weg versperren. Mijn ouders observerend, zie ik dat ze weinig veranderd zijn, nog steeds stralen hun ogen vol levenslust.

Loslaten

Eenmaal in de bus komen de verhalen los, een stortvloed aan woorden. Thema’s rollen over elkaar heen. We hebben zoveel te vertellen, terwijl we elkaar toch regelmatig bellen. Ik zit rechtsomkeert op de bok, om mijn ouders in het donker goed te kunnen zien, hand in hand op de middenrij. Het is ontroerend. “De reis ging voortreffelijk. Anderhalf uur speeltijd van station Schiphol naar de gate was tijd zat”, zegt mijn vader met een ondeugend lachje.

Iedere keer druk ik ze op het hart dat ze dit ruimer moeten inplannen. Eén keer hadden ze bijna het vliegtuig gemist omdat iemand voor de trein sprong. Een goede les in loslaten, mijn adviezen zijn gericht tegen dovemansoren. Immers, tot nu toe hebben ze iedere keer de vlucht gehaald.

Rijkdom

Wat een rijkdom dat ik al mijn verhalen en belevenissen nog kwijt kan bij mijn ouders. Ze leven mee met de spanning die ik voel omdat een lieve vriendin van mij net is geopereerd en wacht op de uitslag. Ze doen hun best om goed te luisteren, mijn vader heeft zijn betere oor naar mij gericht om alles mee te krijgen. Ook lachen we veel samen, dat gaat vanzelf.

Als door een blikseminslag

Dit gezamenlijk geluk is helaas niet altijd zo geweest. Door een ongeluk tijdens onze vakantie in 1970 is mijn vader zijn geliefde vrouw, en ik mijn moeder verloren. Als kind van zes krijg je niet alles bewust mee, maar het heeft het gezin uiteen gereten.

Ieder probeerde zo goed en zo kwaad als het ging te overleven, ieder op zijn eigen eenzame eiland. In die tijd had je nog geen maatschappelijk werker die langskwam. Helemaal niet in Friesland. Het motto was: ‘kop ervoor, schouders eronder, het leven gaat door’. Gelukkig kwam mijn vader een nieuwe vrouw tegen. “Ik bad om een baken en de volgende dag stond ze daar”, vertelt hij bewogen als hij aan die tijd terugdenkt.

Van fragmentatie tot eenheid

Zelfstandig zijn, als vorm van overleven, heeft mij ver gebracht. Totdat ik niet verder kon en deze klap uit mijn prille jeugd moest gaan verwerken op mijn dertigste. Eerst door niet gehuilde tranen te laten vloeien, en daarna door te schrijven. Wat gefragmenteerd was, werd langzaam weer een eenheid, zo ook de band met mijn ouders.
Bij de Art of Joy, deze prachtige plek waar gasten zoveel delen, kwam onverwachts het juiste moment. Ervaringen uit het verleden werden samen met mijn ouders uitgesproken, gevoelens gedeeld, terwijl we elkaar vast hielden. “Wat een verloren tijd, dat we dit niet eerder alles uitgesproken hebben”, snikte mijn moeder .

Nu kan het nog

De tijd kunnen we helaas niet inhalen, maar we koesteren elk moment dat we samen kunnen zijn. Waarom nu zo’n beladen verhaal op de zondagmorgen? Mocht je nog iets met iemand willen delen, zonder verwijt, waardoor jij je bevrijd voelt, mocht je het ijs willen breken, en gezamenlijk de brokstukken op willen rapen, ze bekijken en elkaar daarna omarmen? Mocht je losse eindjes weer aan elkaar willen knopen, doe het nu. Nu het nog kan.

Mijn vorige blog over ‘ Happy go lucky’ had ik net op geschreven, toen op een vrijdag, niet de dertiende, de dag allesbehalve vlekkeloos begon. Mijn dagelijkse keuze voor geluk werd op de proef gesteld.

Murphy’s Law

“Snuitje, nog drie dagen en dan begint onze vakantie,” zegt Eus, terwijl hij zich uitrekt. Met dat idee stap ik vrolijk mijn bed uit. Fluitend snij ik het fruit. ‘ Au!’ De wasbak ziet rood van het bloed. Met mijn zere bepleisterde hand probeer ik de laptop te openen. Het blokje beneden op het scherm laat zien ‘geen internet’. Shit! Geïrriteerd neem ik een koude douche, afkoeling zal helpen.

ik wil met Joy aan de wandel, en zoek in alle hoeken en gaten naar haar ketting, tevergeefs. En wat anders nooit gebeurd dribbelt Joy aan het begin van de wandeling terug naar huis. Blijkbaar heeft ze het woord ‘vakantie’ gehoord, en wil ze dat Eus mee gaat. Dit terwijl ik de bus naar Portimao moet halen. Als ik bijna bij de bushalte sta en Eus naast mij stopt om Joy op te halen, roep ik verbolgen ;. “Je zou toch met de Ford transit komen want daar ligt mijn tas in!” Met gierende banden rijdt Eus terug naar huis om binnen tien minuten met mijn tas Monchique in te racen, snijdt de pas af van de Monchique bus, waardoor de bus chauffeur die net aan het optrekken is, stevig op de rem moet trappen. En…. mijn held voorkomt dat de bus voor mijn ogen weg rijdt. Ik stap in, en plof hijgend neer!

Terug in de flow

Een tiental Portugese ogen kijken mij indringend aan. Alsof je willen zeggen ; ” Hier hoor je de dag com calma te beginnen”. Met het zien van de uitdrukking op hun gezichten begin ik de humor van deze morgen in te zien. Ik ben vandaag figurant in mijn eigen slapstick,  waarbij ik mij afvraag wat de bedoeling ervan is. Gelukkig ben ik op tijd voor mijn afspraak in het ziekenhuis. De arts verklaart mij gezond. Dan vraag ik aan mezelf; “Waar heb je zin in?”

Mijn maag rommelt en mijn rode ‘Birkenstocks’ dragen mij rechtstreeks naar een pasteleria waar ik mijn favoriete bolo (cake) bestel. Daarna gaan ze linea recta naar het strand. Als ik bij het terras van het restaurant ‘Retsinga’ aankom, zie ik een tafel met vrij uitzicht op de oceaan. Die is voor mij. Met een galao ( koffie verkeerd) aan mijn rechterhand, en bruisend water aan mijn linker, richt ik The Art of Joy office aan zee in. Na het beantwoorden van aanvragen, begin ik met het schrijven van dit blog. Mijn geluksgevoel kent geen grenzen en al turend naar de oceaan gaan mijn vingers vliegensvlug over het toetsenbord. Terug in de flow.

Dicht bij water

Dicht bij water komen herinneringen naar boven van toen ik als kind met de hond langs de Friese waarden en meren liep. Naast de sociale contacten via het wedstrijdzwemmen was ik het liefst op mijzelf. Ik hield van mijn team maar vond op school het collectieve gedoe allesbehalve prettig. Bovendien waren pubers van mijn leeftijd met hele andere dingen bezig. Voor mij is het een genot om buiten in de natuur te wandelen en mijd de rokerige kroegen die op mijn leeftijdsgenoten destijds een voor mij onverklaarbare aantrekkingskracht hadden. Vanaf mijn studietijd ontmoette ik leeftijdsgenoten waarbij ik mijzelf kon zijn en sindsdien heb ik een rijk sociaal leven.

Sociaal vastendagen

Als zelfstandig ondernemer/coach/trainer in Nederland zorgde ik altijd voor blanco dagen in mijn agenda; zogenaamde sociaal vastendagen. Dit om op te laden, te reflecteren, in contact te zijn met mijn gevoel, zorg te dragen voor mijzelf in plaats van voor die ander.

Terwijl ik naar de zee staar begint het mij te dagen waarom de dag anders liep dan gepland. Deze zomer was reuze gezellig met fijne mensen, maar daardoor nam ik minder me-time. Mede door de hete zomer en bijbehorend brandgevaar bleven wij dichtbij huis. Natuurlijk heb ik mijn schrijfworkshops,waar ik elke week naar uitkijk, maar deze waren gestopt van juni tot oktober. Mijn voornemen voor volgend jaar, meer ‘ Me mijmerdagen’ in te lassen. Waarbij ik oplaad , wandel en schrijf. Ongestoord in mijn eigen wereld weg droom of juist brainstorm en ideëen neerzet. Daarna kan ik er nog beter zijn voor anderen.
Ookal heb ik net met weemoed de laatste lieve gasten uitgezwaaid, is het nu tijd om vakantie te vieren!

Hoeveel blanke pagina’s zitten er in jouw agenda? Hoeveel tijd besteed je aan alleen zijn ? Heb je al ‘ Me mijmerdagen’ geboekt?

Met zijn drieën houden ze de brandweerslang stevig vast en richten deze  op de huizen bij de ingang van het dorpje Casais. Door de woningen nat te houden, vallen ze niet ten prooi aan  de vlammen. Hun vuurrode uniformen steken af tegen het felle licht van een aanstormende gigantische vuurbal,  die door de verraderlijke wind met 80 kilometer per uur voortraast . Het is meer dan angstaanjagend, maar de mannen concentreren  zich op hun doel; het dorp Casais moet gespaard blijven. Een reporter van TV24 gaat sneller en zenuwachtiger praten als de vlammen naderen. Dan is het klik, zwart beeld. Het vuur komt te dichtbij. Drie brandweerlieden raken gewond.

Klaar voor evacuatie

Tegelijkertijd sta ik beneden ons huis langs een onverhard pad op de uitkijk. De vuurzee is net op vierhonderd meter van ons huis richting het dal van Casais in gevlogen. Mijn mond voelt droog. Vermoeidheid door nachten surveilleren voel ik niet. Ik wil maar één ding;  veiligheid bieden aan onze gasten en huisdieren. Ook materie deert mij niet op dit moment. Ik heb koffers gepakt van gasten die nog elders waren. Zelf heb ik een paar schone T-shirts, onderbroeken, paspoort, laptop en trouwboekje bij elkaar geraapt in de gauwigheid en de katten en hond voorbereid op evacuatie. Gelukkig is iedereen nu thuis en ook klaar voor het moment waarop we huis en haard gedwongen moeten verlaten. Gasten zijn behulpzaam en kalm, ook omdat wij rustig blijven.

Vrijwillige brandweer

Naast mij staat een Portugese buurvrouw zacht te huilen. Ik sla een arm om haar heen. Het enige positieve van deze benarde situatie is dat het mensen enorm verbindt. Men helpt elkaar. Snikkend vertelt ze: “Mijn dochter staat daar aan de frontlinie, ze is nog maar eenentwintig jaar”. Dan met een grotere uithaal: “De laatste drie uur heb ik niets van haar vernomen. Ik heb haar nog zo willen tegenhouden, maar je weet, iedere vrijwillige brandweerman- of vrouw ziet het als een eretaak hun vaderland te beschermen.” Ik wilde dat ik haar gerust kon stellen, maar de vuurbal beneden ons stelt ook mij niet gerust.

Het werk van een gek

Een pyromaan, een gek, heeft op verschillende plekken op de weg van Portimao naar Monchique, richting Foia, brand gesticht. Het was bijna onbegonnen werk voor de brandweer. Ze moesten overal en nergens zijn. De brand op de berg Foia, op driehonderd meter afstand van The Art of Joy, breidde zich uit als een Dantesque inferno. Dankzij  noeste arbeid van vierhonderd brandweermannen is deze brand na twee dagen onder controle gebracht. Maar een dag later, met windkracht zeven tot acht, was deze helaas weer opgelaaid om dit keer een nog groter gebied te verwoesten.

Helden

Als je achteraf de ravage ziet, waarbij wonder boven wonder alle huizen en hun inwoners  gespaard zijn gebleven, heb je groot respect voor de brandweerlieden. Menig brandweerman/-vrouw is vrijwilliger die vrijwel zonder betaling iedere week twaalf uur van zijn of haar tijd opgeeft voor oefening. Zowel vrijwillige als beroepsbrandweerlieden riskeren tijdens een heftige brand als deze hun leven. Soms werken ze achtentwintig uur achterelkaar door, zonder enige betaling . Het is met recht liefdewerk oud papier. Dit keer kwamen ze van heinde en verre, zelfs uit Noord-Portugal zagen we zo op veldbedden bivakkeren.

Coördinatie

“Wat was de sleutel tot succes tijdens deze operatie?” vraag ik de commandant van de brandweer van Monchique geïntrigeerd.  Op een rustige en heldere manier vertelt hij: “Cöordinatie!”. Hij pakt pen en papier en schrijft de getallen voor me op. “Tijdens deze felle brand waren 1701 brandweerlieden, 139 organisaties, 570 brandweer auto’s en 10 blusvliegtuigen betrokken. Elk gebied had aan het hoofd een commandant. De opper commandant verzamelde alle informatie uit alle betrokken brandhaarden en nam van daaruit zijn beslissingen.”
Dat ons huis en zijn directe omgeving bespaard zijn gebleven hebben wij te danken aan de betrokkenheid en coördinatie van al deze helden.

Bedankt brandweer

Als een geste terug ben ik samen met een vriendin Anja Zegveld, een actie begonnen om geld in te zamelen voor nieuw brandweermateriaal. ’Obridagos Bombeiros!’ Bedankt brandweer! Mocht je ook willen doneren neem contact met ons op via info@theartofjoy.nl

Door het gevecht dat geleverd is, zie je in onze directe omgeving vrijwel niets van de brand. Ook zijn al onze wandelingen nog intact. Rijdend binnendoor naar de westkust of Lagos kom je door een maanlandschap dat je doet beseffen in wat voor hel deze helden hebben moeten opereren.
Wat zou jij doen als het vuur aan je schenen gelegd wordt?

“Je doet je borst vooruit, net als een trotse haan.” Als jij je voeten voor laat gaan, heb je kans dat je bij de partner op de tenen gaat staan.” Als ware Argentijn draait Walter zijn torso fier naar voren, de typische houding van de man tijdens de tango. “Als man geef je de richting aan! ” Terwijl hij dat zegt, loopt Walter doelbewust met tangopassen naar voren. Wij staan gedwee te kijken naar de verrichtingen van de tangoleraar.
Zijn vriendin Marlies is  hier voor de derde keer, nu samen met haar Argentijnse vriend Walter. Dit bracht mij op een het idee om onze gasten in Argentijnse sferen te brengen bij The Art of Joy op het  terras. “Walter zou je hier een tango les kunnen geven?” vraag ik geestdriftig.  Walter reageert meteen enthousiast.”Claro que si!” Zo ook twee andere vrouwelijke gasten die hun mannen meetronen. Natuurlijk blijven wij niet achter.

Porteños en dwaze moeders

Terwijl ik vol bewondering kijk naar de verrichtingen op de dansvloer, ga ik in gedachten terug naar de tijd toen ik regelmatig via mijn werk vrienden opzocht in Buenos Aires.  De gastvrije en bruisende levenswijze  van de Porteños (inwoners van Buenos Aires) maakten dat ik daar een tweede thuis had. Iedere donderdagmiddag om half vier liep ik mee met de dwaze moeders op de Plaza da Mayo. Waarschijnlijk ken je deze organisatie van moeders van slachtoffers van verdwijningen onder het Argentijnse militaire bewind (1976-1983). Inmiddels zijn het oma’s die, getooid met karakteristieke witte hoofddoeken (luiers), nog steeds iedere donderdag een stille demonstratie houden,  met als doel geweld als repressie te weren.

Tango in Buenos Aires

Ook al had ik weinig lessen genoten,  steevast ging ik met vrienden naar een tangosalon. Het waren de luttele uurtjes dat ik niet de neiging had leiding te nemen, maar gewoon kon en moest volgen. Argentijnen weten in deze dans het heft in handen te nemen en door subtiele  aanwijzingen met de hand richting te bepalen.  Als ik iemand al zou volgen  dan heb ik van de ander wel die zelfverzekerdheid nodig, anders trek ik mijn eigen spoor of neem ik zelf de leiding. De meeslepende muziek zorgt dat je in een wereld  komt van nostalgie en ingehouden passie.

Tango bij The Art of Joy

Nu , meer dan twintig jaar later dans ik de tango met Eus, de man waar ik toen al van droomde. Geen Argentijn, maar wel iemand met een zuidelijk gemoed. Beiden zijn we goede leiders, maar slechte volgers. Dat is geen probleem in het bestieren van The Art of Joy, want  allebei hebben wij ons eigen werkveld. Maar hoe zal dat gaan tijdens de tango?

De magie van de tango doet zijn werk, Eus leidt, ik volg. Ik zie het ook bij onze gasten. Het elkaar aankijken, het geven van vertrouwen, het onbekende, het in eerste instantie wat klungelen.  Dat maakt dat je weer als onbevangen pubers tegen over elkaar staat. Walter weet daar moeiteloos op in te spelen , hij benadrukt niet de pasjes, die neem je spelenderwijs mee, maar leert je elkaar en de muziek te volgen. Het is een nauwgezet luisteren met je lijf waar de ander je toe uitnodigt.

Verleid worden

Walter is onvermoeibaar. Binnen twee uur leren we al ocho’s draaien. De spanning ebt weg. Daarvoor in de plaats komt gretigheid naar meer leren, meer dansen. Er wordt uitbundig gelachen en iedereen wil zich inschrijven bij een tangoschool. Voor mij is duidelijk, wil ik even de boel de boel laten dan vraag ik Eus zijn borst vooruit te doen, mijn hand te pakken en mij verleidelijk weg te voeren naar een stukje Buenos Aires.

Voor tango in Buenos Aires, Nederland of bij The Art of Joy neem contact op met walter https://www.facebook.com/walter.gonzaleztango

Een bescheiden ruk aan mijn arm: “Hoeveel kost uw hond?” Twee koppen kleiner, gebocheld, schoenen waar hij in zwemmen kan, een korte broek die tien maten te groot is, en ondanks zijn leeftijd, ik schat hem op een jaar of tachtig , levendige lieve ogen. Het Portugese mannetje herhaalt geduldig zijn vraag. “Neen”,  antwoord ik vriendelijk maar resoluut, “Deze hond is voor geen goud te koop.”

Dan komt er een ander markant figuur naast mij staan aan de toog van het Café Doce e Arte. Deze is minder subtiel. “Bolo!”, spuugt hij mij bijna in het gezicht. “Mag ik een cakeje?” Mijn vrienden observeren het tafereel en roepen mij lachend toe: “Buitengewone bekenden heb je!”

Dan krijgt het vriendelijke mannetje mijn vriendin in het vizier en geeft haar zijn allerliefste glimlach. Meneer Bolo is inmiddels na een ‘Obrigado’ met zijn ‘Berliner bolo’ half druipend uit zijn mond, naar buiten gesneld. De buit is binnen. Meneer Bochel geeft mijn vriendin een verse mandarijn en vraagt charmant: “Ga je mee neer het strand?”

‘Er moet een hoek af zijn’

In één van zijn liedjes beschrijft Stef Bos precies wat het leven boeiend maakt. Mensen die origineel zijn. ’Geen hagelwitte lakens, geen strakke lijn, geen zoetgevooisde stemmen. Er moet een hoek af zijn.’

In mijn gehele loopbaan als purser bij een grote luchtvaartmaatschappij heb ik het voorrecht gehad authentieke personen te ontmoeten, en met collega’s van diverse pluimage te werken. Zo was er een steward die, voordat hij met zijn karretje het gangpad op reed, zijn neus dicht kneep en zijn wijsvinger omhoog stak als sein om de service te beginnen. Daarna liep hij zingend de cabine in. Het werd een show. Zo nu en dan vroeg hij een collega of passagier ten dans. De vluchten leken met hem veel korter

Barsten in de werktegel

Helaas tijdens een lange reis bleef het niet alleen bij innemende ‘hoekjes af’, maar ontstonden ook minder aantrekkelijke ‘barsten’ in de werktegel. Door vermoeidheid werden collega’s nukkig naar elkaar, gingen ze roddelen of kwamen ze hun afspraken niet na.  De verbinding werd broos. Dan was het als teamleider hard werken om de neuzen weer dezelfde kant op te krijgen. Door gerichte communicatie probeerde ik die barsten te lijmen.

Onherstelbare breuken

In onze Bed and Breakfast waan ik mij in een Utopia met diverse waarachtige mensen die naast dat ze heel aardig zijn, een goed gevoel voor humor hebben. Ook zijn er ‘hoekjes af’ maar geen barsten.

Ineens na zeven vette jaren begonnen zich bij enkele ‘repeater’ gasten barsten te vertonen, die door onacceptabel gedrag leidden tot breuken. Dit was een nare ervaring, maar gaf ruimte en zuivering. Toch bevond zich in mij nog de flinke barst van de ontgoocheling.

Deze kon ik alleen maar zelf lijmen door mijn eigen hang naar perfectie los te laten. Waarom zou ik mij na jaren van honderden aangename gasten gaan concentreren op een paar andere ‘k(l)anten van de medaille. Beetje bij beetje werd ik mij bewust van mijn eigen barst en besloot ik mij in te zetten voor de volgende zeven vette jaren. Vol vertrouwen ging ik mij weer concentreren op de kern kwaliteiten van de bijzondere mensen die mij omringen. Dit jaar spant de kroon qua wederzijdse inspiratie.

Perfectie van de imperfectie

Als je na dit verhaal bij jezelf te rade gaat, wat is  jouw ‘hoekje af’? Welke barsten heb jij gelijmd of kun je nog lijmen en wanneer leidt iets bij jou tot een breuk?
Het pallet van imperfecties zoals ‘hoekjes af’ en gelijmde barsten, maken de  tegel perfect.

Met dank aan Nienke en Harm. Jullie cadeau, ‘Een sprong in de tijd’ van Stef Bos, en de daaruit voortkomende gesprekken over authenticiteit, hebben mij geïnspireerd tot dit blog.

Nicolas  loopt een donkere stal binnen. De muziek krijgt een dreigende toon, dan hoor je een luide kreet. ‘Nòòn! Je ziet een man met een touw om zijn nek aan de schuurbalk hangen. ‘Vader!’, schreeuwt Nicolas terwijl hij zich huilend voorover laat vallen in het hooi.  Daarna volgen spannende dagen. Moet hij het boerenbedrijf overnemen terwijl hij nu in de stad woont? Wat hier nog te doen nadat alle koeien getroffen zijn door de gekkekoeienziekte, en vernietigd zullen worden ? Leven volgens de seizoenen, dag in dag uit hetzelfde ritme.
‘C’est quoi la vie?’ (Is dat leven?)

Platteland Cevennen

Dan zie je een door strijklicht beschenen glooiend landschap. De kleurenpracht van de herfst is overweldigend. Inmiddels is er een jaar verstreken. Nicolas kijkt naar het land voor zich, en ploegt rustig door. Hij kan kijken naar zijn gedachten zonder verstoord te raken. Hier in de Cevennen heeft hij als biologische boer zijn rust gevonden, samen met zijn geliefde.

Stad Amsterdam

Onrustig schuif ik heen en weer op de roodpluchen stoel van bioscoop Tuschinski. Dit specifieke beeld in de film ‘C’est quoi la vie?’ laat mij niet meer los. Bij de ingang slaat de regen het portaal binnen. De tram rinkelt driftig richting Rembrandtsplein. Ik stap snel op de fiets. Ik moet nog zoveel doen: koffer pakken, blouses strijken, reis voorbereiden naar Sao Paulo. Terwijl ik in hartje Amsterdam woon en een bruisend leven heb, vraag ik mij af, ‘C’est quoi la vie?

Bergen Monchique

Zeventien jaar later wandel ik genietend van ruime vergezichten richting kust en oceaan met mijn hond Joy naar het stadje Monchique. Hoewel het hoogzomer is, hangt er een slufter van bewolking in de vallei, terwijl langzaam de zon opkomt. De witte wolken krijgen hierdoor een oranje rand. Ik loop boven de wolken. Mijn verlangen is vervuld, niet in de Cevennen maar in Portugal.

Het be-leven zit van binnen

Meer dan twintig jaar was ik verknocht aan steden zoals Amsterdam en daarna Haarlem. Het lot heeft me naar het platteland van Portugal gebracht. Aanvankelijk dacht ik dat het voor mij te saai zou zijn, maar het is allesbehalve dat. Ook doordat wij in onze Bed and Breakfast samen met onze gasten een afwisselend leven hebben.

Het be-leven zit meer van binnen. Ik voel me meer dan ooit verbonden met alles wat mij omringt, mijn partner, de gasten, mijn huisdieren en de natuur. Ik ben veel eerder geraakt door mooie momenten, zoals de ontroerde blik van de gast die hier ten huwelijk gevraagd werd, of een mooie zonsopgang, of gewoon de samenhorigheid met gasten.

Tijd hebben en tijd maken

Hoe komt het dat ik mijn leven nu anders ervaar ? Dat het stadse leven ondanks al zijn bekoringen je ook opjaagt? Dat hoe bruisend en vol je agenda ook is, je toch een gevoel bekruipt van iets missen? Dat de pauzes tussen de ene actie en de andere steeds korter worden, of zelfs wegvallen? Herken je dat? Zou je een stukje platteland kunnen creëren, waar je ook woont?

Volgens mij gaat het vooral over tijd hebben en tijd maken. Jezelf die momenten gunnen om stil te staan bij de kleine dingen die er toe doen. C’est ça la vie!

Wie denkt dat Monchique een ingeslapen stadje is, heeft het mis. Hier zorgt de lokale overheid voor de opvang van hulpbehoevenden. Ook organiseert de gemeente tal van activiteiten. Leeftijd speelt daarbij geen rol. Dat is de Monchiquese versie van een participatie maatschappij. De gemeente Monchique en haar inwoners; samen zorgen zij voor elkaar.

Met mijn benen gestrekt op de muur van het koffietentje ‘Descanza Pernas’, Portugees voor ‘laat je voeten uitrusten’, zie ik dertig kinderhoofdjes met gele hoedjes naar een bus lopen. Allemaal netjes in een rij.

Dan steek ik mijn hand op. Dierenarts Ana Silva zwaait enthousiast terug. Ze heeft een klein pittig hondje bij zich, dat meteen op Joy, onze hond, afstapt. Twee staarten met verschillende maten zwaaien heen en weer. Als wij bijpraten doen de honden dat op hun manier.

Ter lering en vermaak

Ana Silva laat twee leuke kinderboekjes zien; ‘Mijn hond en ik’ en ‘Mijn kat en ik’. “Goh”, vraag ik verbaasd, “het is zomervakantie en toch geef je les. Hoe zit dat?” Ana Silva steekt rustig van wal; “De gehele zomer door zijn er programma’s voor kinderen van alle leeftijden. Net is er een bus vertrokken met kinderen die leren golfen. Ieder dag is er een ander programma. Vanuit de gemeente krijg ik de mogelijkheid om kinderen al in een vroeg stadium bewust te maken, dat dieren geen gebruiksvoorwerpen, maar deel van de familie zijn. Hoe kun je kinderen dit beter uitleggen dan door twee verschillende honden mee te nemen, een kleine korthaar en een grote donzige hond zoals Joy.”

Gemeente participeert

Het was mij al opgevallen dat er overal in Monchique folders liggen met activiteiten voor volwassen  rond het thema gezondheid. Er staan avondwandelingen, yogalessen en massages  op het programma. Voor bejaarden mensen zijn er excursies naar steden of stranden. De prijzen voor de activiteiten zijn minimaal.

Er zijn meer voorbeelden van de participatiemaatschappij in Monchique. Zo worden gehandicapten en ouderen goed verzorgd in een tehuis midden in de stad en blijven deel uit maken van de maatschappij. Een geestelijk getroebleerde man krijgt iedere morgen een cakeje van mij en ik ben niet de enige gulle geefster.

Ondanks dat liefdevol met je (huis)dieren omgaan hier nog in ontwikkeling is, zie je dus in Monchique sprekende voorbeelden van een participatie maatschappij. In die zin lopen ze hier voor op Nederland.

Niet vechten, maar spelen

Ana en ik staan op en wandelen naar het schooltje. Daar zitten veertig kinderen verwachtingsvol op een bankje. Dit keer hebben ze groene hoedjes op. De ogen zijn gericht op Joy en Ellie, de Jack Russel van Ana. We worden hartelijk verwelkomd en Ana gaat zitten, neemt een kind op schoot en steekt van wal. “Wat heeft jouw hond nodig?”, vraagt ze. De ukkies schreeuwen enthousiast door elkaar, “Water, eten, spelen!”, roepen ze. “Maar”, vervolgt Ana nieuwsgierig, “eet de hond dan mee van jouw bordje?” “Nee!”, gillen ze in koor.

De honden worden ondertussen onrustig. We laten ze los op het schoolplein. Ellie springt over Joy heen en Joy gooit haar heupen half over Ellie, het lijkt wel een dans. De kinderen joelen eromheen “Luta, luta!”. “Vechten, vechten!”, scanderen ze.

“Nee”, corrigeren Ana en de juf, “ze spelen”.  “Brinca, brinca!”.  Als de honden hijgend, met tong uit de bek, rustig worden, is het tijd om ze te aaien. Dat doen de kinderen. Eerst schoorvoetend dan enthousiast. Als we weggaan worden we door veertig paar kinderhandjes uitgewuifd.

Goed op weg

Volgens Dr Ana zijn ze goed op weg, maar is er nog veel te doen waar het gaat om het veranderen van bewustzijn. Zij heeft echt een missie in het optimaliseren van het welzijn van dieren. Ook de gemeente draagt hier haar steentje bij en sponsort het steriliseren van straatkatten en -honden. Onze donaties voor de straatkatten van Monchique worden nu gebruikt voor het steriliseren van straatkatten bij Quinta Sao Bento, onze buren. Samen met de tuinman daar geef ik de dieren iedere dag te eten.

Hoe participeert Nederland?

Ik had verwacht met een ander verhaal thuis te komen, namelijk hoe dieronvriendelijk Portugezen omgaan met hun dieren. Echter ben ik blij verrast dat de gemeente en de gemeenschap zorg opnemen voor de inwoners en hun viervoeters. Hoe verloopt dat in Nederland?

Ze duwt gestaag haar piepende kar naar voren, vol geladen met oranjerode gladiolen. Vanachter mijn koffie zie ik haar glimlachen. Ik spring naar voren om een bosje van haar kleurrijke bloemen te kopen. De glimlach op haar verweerde gezicht wordt groter; ‘Ik heb ze net geplukt’, vertelt ze me trots.
Iedere week op dit uur komt deze Portugese vrouw langs mijn favoriete koffietentje. Haar kar gevuld met wat ze op dat moment verbouwt. De ene keer zijn het bloemen, de andere keer fruit of groenten. Ze doet alles met vertraagde pas en neemt haar tijd!

Bijzondere mensen in een belangrijke fase

Na het afscheid stap ik in ons busje dat ruikt naar vers ambachtelijk Portugees brood. We rijden terug naar huis om het ontbijt te serveren. Een speciaal moment van de dag waarin ieder samen komt en van alles deelt. We treffen het dat we altijd bijzondere mensen ontmoeten. Zoals een jong stel dat elk jaar komt en bewust bezig is met hun ontwikkeling, waarin ze hun eigen groeiproces serieus nemen. Een ander echtpaar van middelbare leeftijd geniet van de rust hier. Hij was top manager, maar kan dit om gezondheidsredenen niet meer uitoefenen.

Hij doet nu andere zingevende werkzaamheden en maakt prachtige foto’s, die zelfs afgenomen worden door reisbureaus en tijdschriften. Ze vinden stap voor stap hun weg in hun nieuwe situatie en doen dat met een blij gemoed.
Een andere Joy guest heeft kort geleden zijn vrouw verloren. Zo knap dat hij hier weer durft te komen, de plek waar ze graag samen waren. ‘Het doet me goed, de herinneringen op te halen’, zegt hij. ‘Het helpt mijn verwerkingsproces, maar het heeft tijd nodig, ’ vertelt hij ons met heldere stem.

Quick Fix

Allemaal mensen die met wezenlijke dingen bezig zijn en het de tijd gunnen. Zo anders dan wat ik op internet zie. Eerlijk gezegd ben ik een beetje gechoqueerd. In een week tijd heb ik sites gesignaleerd van therapeuten en coaches, die zich aanbieden als een quick fix ; ‘In een powersessie help ik je in anderhalf aan jouw droombaan of -boek. Pak deze aanbieding voor ‘maar’ 250 euro! Of ‘In twee skypesessies zet ik je relatie weer op de rit’. Dit voor een nog een hoger tarief per sessie. Je kunt zelfs deze quickfixes in je winkelkarretje laden. Is dit niet lachwekkend?

Instant Satisfaction

Wie tuint hier in? Dit is toch niet realistisch? Zeker oppervlakkig. Worden we een kopie van de Verenigde Staten en een maatschappij van instant satisfaction? Zijn we vergeten dat veranderen tijd nodig heeft? Niet in Portugal, en ook niet bij ons op de Casa. Zowel gasten als lokalen zijn ervan doordrongen dat, zoals bloemen tijd nodig hebben om tot bloei te komen, processen ook geduld nodig hebben.

Leren van het pure Portugal

Als de natuur van de leg is door veranderend klimaat, dan vindt het uiteindelijk toch weer zijn weg. Als situaties ineens veranderen, herstelt je leven wellicht eerst chaotisch maar later organisch, soms in een heel andere vorm. Het heeft geen zin een plantje voortijdig uit de grond te rukken, dat is stappen overslaan. Hoe ga jij om met veranderingen?

Misschien is wat je op internet ziet, geen goede afspiegeling van de Nederlandse samenleving. Hier, in de bergen van de Monchique, verloopt alles trager, nemen mensen de tijd, ook voor elkaar. Misschien is dat wat we kunnen leren van het nog pure Portugal.